Twee keer kanker, twee keer opnieuw starten: Hoe veerkracht en kwetsbaarheid samenkomen

"Ik had altijd een schild op." Dat heb ik jarenlang strak gehouden, ik liet geen emoties toe, ik huilde niet. Maar toen ik echt durfde los te laten, kwam die zachtheid vanzelf. "En nu merk ik dat ik daar helemaal in aan het groeien ben."

Tijdens mijn gesprek met Wim van der Mark, die tot twee keer toe kanker heeft gehad, vertelt hij hoe deze ziekte niet alleen zijn lichaam, maar ook zijn kijk op het leven heeft veranderd. We praten over verzet en acceptatie, het verliezen van een oude identiteit en het vinden van een nieuwe manier van leven.

Hij vertelt hoe hij leert omgaan met de leegte na zijn diagnose en hoe verbinding de krachtigste verandering in zijn leven wordt. Wat me opvalt is een opmerking die hij deelt.

"Hoe kan het mij nou overkomen als gezond levende, fitte man die niet drinkt, niet rookt en geen vlees eet, dat ik tot twee keer toe kanker kreeg?" Hij vertelt me dat hij het niet snapt, maar dat hij, als hij er met zelfreflectie op terugkijkt, het heel goed begrijpt.

Verzet en acceptatie

Wim vertelt: "In het begin was er ongeloof." Hoe kan dit nou? Ik ben gezond, ik leef goed, ik doe alles wat moet. "Maar als ik erop terugkijk, dan geloof ik dat ik nu precies ben wie ik moet zijn."

Dat betekent niet dat hij zich er zomaar bij neerlegt. Wim vecht om zijn vroegere energieniveau terug te krijgen. Na de eerste keer, nu 10 jaar geleden, wilde hij koste wat kost doorgaan met zijn werk en zijn trainingen. Maar dat lukt niet, want: "Ik stortte helemaal in elkaar."

Wim heeft last van kankervermoeidheid, maar hij wist dat toen nog niet. “Ik ging weer werken, gaf trainingen, maar na een paar dagen lag ik op de bank voor pampus. Ik had geen energie om iets te zeggen, ik had geen aandacht voor mijn gezin, niks."

Zijn arbeidsongeschiktheidsverzekering bood hem een coach aan. Iemand die zelf ook kanker heeft gehad. "Ja, natuurlijk deden ze dat ook voor zichzelf, want dan hoefden ze minder uit te keren, maar voor mij was het misschien ook wel een fijne gedachte."

Die coach stelde hem een confronterende vraag: "Als je een halve dag training geeft, hoeveel impact heeft dat vergeleken met een hele dag?" "Wim dacht na en zei: eigenlijk net zoveel."

Dat was een inzicht, want het veranderde zijn houding. Wim verkocht de training voor halve dagen, voor drie kwart van de prijs. Het interessante was dat klanten het fantastisch vonden." Ze waren maar een halve dag kwijt en bereikten vrijwel hetzelfde resultaat.

En Wim? Hij werkte minder, maar verdiende bijna hetzelfde. Uiteindelijk kwam hij samen met de verzekeraar tot de conclusie dat hij nog maar 30% uitkering nodig had in plaats van 50%.

Maar helemaal erkennen dat hij niet meer die fitte, onvermoeibare man was? "Dat vond ik ongelooflijk moeilijk."

Een nieuwe realiteit

Wim had zich altijd geïdentificeerd met zijn fitheid, met zijn energie en prestaties. "Dat heb ik gewoon enorm bestreden met alles wat ik had. Ik ging nog gezonder eten, nog meer sporten."

“Toen ik 2 jaar geleden opnieuw kanker kreeg, begon ik me ook te verdiepen in spirituele dingen om beter te begrijpen en accepteren wat er gebeurd was.”

Wat hij door deze verdieping begon te beseffen? Hij werd eerlijk tegen zichzelf. Hij zag in dat hij maar moeilijk nee kon zeggen tegen klanten. Dat hij zichzelf makkelijk wegcijferde en zich identificeerde met resultaten. “En dat heb ik allemaal losgelaten."

Verbinding als gevolg van kwetsbaarheid

Wat er precies veranderde? "Die verbinding," zegt Wim. "Opeens verschijnen er mensen in mijn leven die ik vroeger niet begreep." En nu begrijp ik die mensen wel. Het is die enorme verbindingskracht die kwetsbaarheid met zich meebrengt. En dat is nieuw voor mij."

In december 2024 gaf hij met lood in zijn schoenen een presentatie op een bijeenkomst over feminien en masculien leiderschap. “Een sessie waarin ik vertel wat mij is overkomen en deel wat het effect is van kwetsbaarheid op verbinding.” Ik begon met rug naar de zaal en keek in de grote spiegel en zei tegen mezelf: Ik was altijd een goede trainer, maar wat moet ik nu zeggen? Dat ik een man zonder testosteron ben? Dat ik weer even genezen ben, maar hoelang dan? Ik weet niet meer wie ik ben."

En dan draait hij zich om. Volkomen ontspannen. "Ik zag mensen in de zaal die met tranen in hun ogen naar me keken en ik dacht echt: wat gebeurt hier?"

Er volgt een kwetsbaar gesprek met de zaal. Sommige deelnemers gaan ook voor de spiegel staan in een kwetsbare dialoog met zichzelf, terwijl de groep toekijkt.

Jarenlang had Wim een masker op en liet hij geen emoties toe. Hij herinnert zich dat hij heel lang geleden tijdens een NLP-training een oefening deed waarbij hij zich kwetsbaar moest opstellen voor de groep. "Ik viel gewoon flauw." Mijn lijf kon het niet aan. Zo diep zat dat schild ingebakken. "De angst om echt te laten zien wat er onder zat." Maar nu, jaren later, is dat schild gezakt. Hij blijft staan en kan zichzelf in zachtheid laten zien.

Zachte mannelijkheid

Wim heeft door die ziekte iets ontdekt over zichzelf wat hij vroeger misschien niet had toegelaten: zijn zachtheid. En toen hij dat schild kon loslaten, kwam die zachtheid vanzelf. "En nu merk ik dat ik daar helemaal in aan het groeien ben."

Het beeld van mannelijkheid dat hij lang had vastgehouden, is veranderd. "Mijn vader was een sterke man, en op zijn sterfbed zag ik hem zacht worden. Ik was daar zo trots op. En nu zie ik dat ik datzelfde proces doormaak, maar niet op mijn sterfbed, maar midden in mijn leven.”

“Ik leer dat echte kracht niet zit in groot en sterk zijn, maar in durven voelen, in kwetsbaar zijn. Dat is iets wat veel mannen niet doen. We praten er niet over. "Maar ik wel."

Een nieuw begin

"Ik ben niet meer de Wim die ik was." En dat is oké. Ik leef nog steeds, maar ik leef anders. Ik heb geleerd dat mijn waarde niet zit in hoe hard ik werk of hoeveel energie ik heb, maar in wie ik ben als mens. In hoe ik anderen ontmoet, hoe ik verbind, hoe ik luister en deel.”

“Ik weet niet hoeveel tijd ik nog heb, maar niemand weet dat. Wat ik wel weet, is dat ik in het hier en nu mijn leven leef zoals het voor mij klopt. Niet als de man die ik ooit was, maar als de man die ik nu ben.”

Zonder oordeel kijken

Wat Wim mensen graag wil meegeven is dat als er dingen op je pad komen waardoor je onmacht voelt, dat heel natuurlijk en begrijpelijk is." Maar probeer daar toch liefdevol naar te kijken. Zonder oordeel.”

Niet dat het fout is. Natuurlijk had je gewild dat het niet was gebeurd. Dat wil ik met die kanker eigenlijk ook. Ik had het liever willen leren zonder kanker, maar ik weet nu dat ik dat niet gekund had."

Na ons gesprek blijft die zin bij me hangen. “Ik had het liever willen leren zonder kanker, maar ik weet nu dat ik dat niet gekund had.” Ik herken het proces van Wim. Het voelt alsof door het besef van sterfelijkheid alle aangeleerde mechanismen afbrokkelen.En dat je juist echter wordt. Dat het onderdrukken van je emoties, je innerlijk kompas niet meer lukt. En dat dat is wat Niemandsland doet. Jezelf opnieuw uitvinden in een wereld waar het nog ongebruikelijk is om trouw te zijn aan dat kompas.

Over Project Niemandsland

Project Niemandsland gaat over de tussenruimte. Over het leven ná de behandelingen, wanneer de stilte valt maar het leven nog niet vanzelf spreekt.

Wim kreeg twee keer kanker. Hij verloor niet alleen zijn gezondheid, maar ook het beeld dat hij van zichzelf had: de fitte, onvermoeibare man die hij altijd was geweest. Wat hij terugvond, was iets anders. Zachter en meer verbonden met zichzelf en zijn omgeving.

Zijn verhaal laat zien dat de tussenruimte niet alleen een plek van verlies is. Het is ook een plek waar je jezelf opnieuw kunt uitvinden.

Project Niemandsland is geen platform voor lotgenoten, maar een maatschappelijke beweging. Een uitnodiging aan iedereen die geraakt wordt door kanker -ervaringsdeskundigen, zorgprofessionals, werkgevers, beleidsmakers en naasten — om verder te kijken dan alleen de ziekte en de behandelingen. Omdat het leven altijd doorgaat, ook al voelt het alsof het stilstaat.

Wil je vaker dit soort verhalen ontvangen?

Dan kun je je aanmelden voor Eva Ongefilterd, mijn tweewekelijkse nieuwsbrief voor eerlijke, menselijke verhalen en hoe je daar zichtbaar in kunt zijn.

Mensen verbinden zich met mensen

Uiteindelijk verbinden we ons niet met beleid, producten of diensten, maar met mensen. Met hun twijfels, hun overtuigingen, hun verhalen.

Dat is ook waarom ik deze verhalen maak. Niet alleen voor Project Niemandsland, maar omdat ik geloof dat organisaties menselijker worden wanneer we de mensen achter het werk zichtbaar durven maken. Misschien werk je zelf in de zorg, het onderwijs of een ander maatschappelijke sector. Dan herken je misschien ook dat de marketing en communicatie klopt, de boodschap helder is en de feiten op orde zijn. Maar soms ontbreekt er iets. Het raakt niet. De mens achter het verhaal is onzichtbaar.

Als je dat herkent dan denk ik graag met je mee over hoe je die zichtbaar kunt maken op een manier die oprecht voelt en past bij wie jullie zijn en willen uitstralen.

Dus merk je dat er binnen jullie organisatie verhalen leven die meer aandacht verdienen? Verhalen van cliënten, medewerkers, behandelaren of leiders die laten zien waar jullie echt voor staan?